Znamiona barwnikowe

Czy ten pieprzyk może zabić? Zanim zdecydujesz się na zabieg jego usuwania skonsultuj swoje plamy z lekarzem. W naszej klinice każda budząca wątpliwości zmiana skórna poddawana jest badaniu histopatologicznemu. Zalecamy także usuwanie zmian skórnych znajdujących się w miejscach narażonych na stałe podrażnianie.

Przyczyny

Znamiona barwnikowe to duża grupa zmian na skórze. Ich wspólną cechą jest zabarwienie ciemniejsze niż otaczająca je skóra oraz to, że zaburzenie dotyczy nie tylko nadmiernego gromadzenia barwnika, ale również wzrostu komórek. Różnią się natomiast nasyceniem koloru (od jasno brązowego do prawie czarnego), ułożeniem barwnika (jednolite lub z jaśniejszymi i ciemniejszymi obszarami), rodzajem tworzących je komórek (melanocyty lub komórki znamionowe) i skłonnością do zezłośliwienia.

Objawy

Plamy soczewicowate znane też jako plamy starcze, wątrobowe, pigmentacyjne.
Plamy soczewicowate, to znamiona melanocytowe. To niewielkie okrągłe lub owalne plamki wyraźnie oddzielone od zdrowej skóry i pokryte pogrubiałym naskórkiem. Przypominają ziarna soczewicy. Mogą mieć kolor od jasnego brązu do prawie czarnego. Wykazują zwiększoną liczbę melanocytów. Występują zarówno u dzieci, jak i dorosłych, w postaci:
– plamy soczewicowate pospolite; występują w każdej okolicy, niezależnie od słońca, zwykle w grupach i nie są powodem do niepokoju. Mogą być obecne na skórze noworodków, ale także pojawić się później,
– plamy soczewicowate posłoneczne (starcze, wątrobowe); występują w okolicach narażonych na działanie promieniowania UV (słońce, solarium) – na twarzy, grzbietach dłoni i szyi oraz na przedramionach i podudziach. Najczęściej pojawiają się między 30 a 50 rokiem życia. W miarę upływu czasu mogą się powiększać i ciemnieć.

Plamy cafe-au-lait
Plamy cafe-au-lait to znamiona melanocytowe. Mają jednolitą barwę kawy z mlekiem i zwykle równe brzegi. Mogą występować na skórze noworodków lub pojawić się w dzieciństwie, niezależnie od promieniowania UV. Są powszechne i nie powinny budzić niepokoju o ile są małe i nie jest więcej niż pięć. Wtedy mogą być być objawem zespołu Albrighta lub choroby Recklinghausena.

Znamiona komórkowe barwnikowe
To bardzo częste znamiona melanocytowe, o zabarwieniu zdrowej skóry bądź jasnobrunatne lub ciemne, o powierzchni gładkiej lub zrazikowatej i brodawkującej, niekiedy owłosione. Pojawienie się wokół znamienia białej obwódki świadczy o tendencji do samoistnego ustępowania, które jest zazwyczaj związane z obecnością przeciwciał przeciwmelanocytowych (znamiona Suttona). Dość charakterystycznie wygladają znamiona barwnikowe w obrębie paznokci (często jako pasmo barwy brązowej lub czarnej wzdłuż płytki paznokciowej), ze względu na trudności diagnostyczne i różnicowanie z czerniakiem należy je zawsze usuwać chirurgicznie.
Liczba znamion barwnikowych zwykłych (nabytych) u ludzi rasy białej zazwyczaj jest duża. Często występują już w wieku wczesnodziecięcym, ale najwięcej ich przybywa w wieku 20-30 lat. Ryzyko rozwoju czerniaka jest niewielkie, zwłaszcza w znamionach wyniosłych, uszypułowanych i owłosionych, istnieje natomiast w przypadku znamion wrodzonych i dysplatycznych.

Znamię błękitne
To odmiana znamienia melanocytowego, cechuje się szarobłękitnym zabarwieniem wskutek nagromadzenia w skórze melanocytów wytwarzających barwnik. W badaniu histologicznym można stwierdzić komórki znamionowe.

Znamię wrodzone
Znamię wrodzone to znamię melanocytowe. Zajmuje często bardzo rozległe powierzchnie, głównie na tułowiu; powierzchnię takich znamion mogą pokrywać włosy; w obrębie znamienia nierzadko powstają twory guzowate, z których w 10 – 25% przypadków rozwijają się czerniaki.

Znamiona z komórek znamionowych
Mogą występować już przy urodzeniu (wrodzone) lub pojawić się później (nabyte). Znamiona są zbudowane z komórek znamionowych i w zależności od ich umiejscowienia dzieli się je na łączące, mieszane i skórne. Ryzyko rozwoju czerniaka jest wyższe w przypadku znamion wrodzonych, ale każde z nich należy obserwować. Duże lub pojawiające się w dzieciństwie powinny być zbadane przez lekarza dermatologa lub onkologa.
– znamię łączące jest położone w najniższych warstwach naskórka blisko granicy ze skórą właściwą. Może być obecne przy urodzeniu, jednak najczęściej pojawia się do 20 roku życia. Jest małe, płaskie, koloru od jasnego do ciemnego brązu;
– znamię mieszane jest położone w obrębie naskórka i skóry właściwej, nieznacznie wypukłe i jaśniejsze koloru niż znamię łączące;
-znamię skórne jest położone w obrębie skóry właściwej. Jest jasne (może mieć nawet kolor zdrowej skóry) i najbardziej wypukłe. Wykazuje najmniejsze ryzyko przekształcenia w czerniaka.

Czerniak
Czerniak jest złośliwym (dającym przerzuty) nowotworem skóry, który może się wywodzić ze znamion z komórek znamionowych. Wcześnie rozpoznany czerniak daje duże szanse wyleczenia. Czerniaki złośliwe mogą mieć różną wielkość, kształt i kolor (od kolorytu skóry przez kolor ciemnobrązowy aż do czarnego).

Zabiegi i terapie

Łagone znamiona barwnikowe można usuwać za pomocą laserowego usuwania zmian skórnych. Gdy znamiona wzbudzają niepokój należy wykonać chirurgiczne usuwanie zmian skórnych.

Znamiona barwnikowe wymagają samoobserwacji dlatego ważne jest aby znać cechy znamienia budzące niepokój:
-szybkie powiększenie się rozmiarów znamienia oraz jego pogrubienie,
-nierównomierne przebarwienie powierzchni znamienia z rozmaitymi odcieniami brązu, szarości z ogniskowymi odbarwieniami,
-odczyn zapalny w obrębie znamienia,
-nadżerki i krwawienia,
-występowanie wokół niego plamek,
-uwypuklenie lub wgłębienie powierzchni, stwardnienie,
-nierówny kontur,
-odczuwanie swędzenia, pieczenia lub bólu,
-sącząca się wydzielina.

Czynniki predysponujące do rozwoju czerniaka:
– jasna skóra ze skłonnością do oparzeń słonecznych i licznymi piegami, jasne włosy i oczy,
– częste kąpiele słoneczne i korzystanie z solarium, nie stosowanie kremów z filtrami słonecznymi, częste oparzenia słoneczne, zwłaszcza w dzieciństwie,
– występowanie licznych znamion o różnych kształtach, rozmiarach i zabarwieniu,
– zaburzenia odporności,
– występowanie w rodzinie zachorowań na czerniaka skóry.

Lokalizacja czerniaka:
-skóra,
-łożysko paznokcia,
-błony śluzowe,
-gałki oczne,
-centralny układ nerwowy.