Problem wiotkości pochwy dotyka wiele kobiet na całym świecie i może mieć wpływ na komfort fizyczny, satysfakcję seksualną i ogólną jakość życia. Pomimo skali problemu i jego zagrożenia, wiele kobiet szukając pomocy czuje się osamotnionych lub zawstydzonych, często znosząc objawy w milczeniu.
Czym jest wiotkość pochwy?
Wiotkość pochwy opisuje rozciągnięcie lub rozluźnienie jej ścian, co skutkuje zmniejszeniem jej napięcia. Charakteryzuje się ono uczuciem nadmiernej luźności pochwy, często związanym ze zmniejszonymi doznaniami seksualnymi podczas stosunku. Szacuje się, że schorzenie to dotyka od 24% do 38% kobiet, szczególnie młodszych, które rodziły drogami natury lub doświadczają objawów wypadania narządów miednicy mniejszej. Wg badań 28–40% kobiet zgłaszających się na leczenie do klinik uroginekologicznych doświadcza wiotkości pochwy w stopniu wpływającym na ich ogólne samopoczucie.
Jakie są przyczyny wiotkości pochwy?
Wiotkość pochwy może wynikać z wielu czynników, często powiązanych ze sobą. Poniżej przedstawiono najczęstsze czynniki powodujące rozluźnienie pochwy.
1. Poród (poród naturalny)
Jedną z najczęstszych przyczyn wiotkości pochwy jest poród drogami natury, szczególnie w przypadku wielokrotnych porodów. Podczas porodu tkanki pochwy, mięśnie i otaczające je struktury ulegają znacznemu rozciągnięciu, aby umożliwić dziecku przejście przez kanał rodny. Chociaż tkanki te są stworzone do rozciągania, nie zawsze w pełni powracają do stanu sprzed ciąży.
Mięśnie dna miednicy i ścian pochwy często ulegają nadmiernemu rozciągnięciu lub uszkodzeniu podczas porodu. Dodatkowo, duże dzieci lub stosowanie narzędzi takich jak kleszcze lub próżniociąg podczas porodu drogami natury może nasilić to rozciąganie lub spowodować pęknięcia. Poród może również spowodować uszkodzenie tkanki łącznej, która podtrzymuje pochwę. Tkanki te mogą nie zagoić się całkowicie, co prowadzi do utraty napięcia pochwy. To rozciąganie i uszkodzenie przyczynia się do uczucia wiotkości pochwy, zwłaszcza gdy mięśnie dna miednicy są osłabione.
Zakres tego rozciągnięcia może się różnić w zależności od kilku czynników:
Poród : U kobiet, które rodziły drogami natury wiele razy drogą, częściej występuje rozluźnienie pochwy z powodu wielokrotnego rozciągania i potencjalnego uszkodzenia tkanek.
Wielkość dziecka : Poród większego dziecka może spowodować większe rozciągnięcie i rozległe rozerwanie tkanek pochwy.
Nacięcie krocza i pęknięcia : Nacięcia lub pęknięcia krocza podczas porodu mogą osłabić mięśnie powodując wiotkość.
2. Karmienie piersią
Podczas karmienia piersią podwyższony poziom prolaktyny hamuje produkcję estrogenów, co powoduje, że tkanki pochwy stają się cieńsze, mniej elastyczne i bardziej podatne na suchość i zanik. Spadek poziomu estrogenów prowadzi do zmniejszenia produkcji kolagenu i regeneracji tkanek i zwiększonej wiotkości pochwy.
3. Menopauza i perimenopauza
Wahania hormonalne zachodzące w ciągu życia kobiety, zwłaszcza w czasie ciąży, karmienia piersią i menopauzy, znacząco wpływają na integralność strukturalną ścian pochwy i mięśni dna miednicy.
Znaczny spadek poziomu estrogenu w okresie menopauzy prowadzi do zaniku pochwy, który objawia się ścieńczeniem, wysuszeniem i zmniejszeniem elastyczności ścian pochwy.
Estrogen pomaga utrzymać grubość, elastyczność i nawilżenie ścian pochwy. Wraz ze spadkiem poziomu estrogenu z wiekiem, tkanki pochwy stają się cieńsze, bardziej suche i mniej elastyczne. To osłabienie tkanek pochwy, znane jako zanik pochwy, może przyczyniać się do uczucia wiotkości.
Kolagen jest niezbędny do utrzymania jędrności tkanek. Naturalny spadek produkcji kolagenu wraz z wiekiem kobiet prowadzi do zmniejszenia wytrzymałości i sprężystości tkanek pochwy. Spadek poziomu hormonów, zwłaszcza estrogenu, może sprawić, że ściany pochwy staną się bardziej kruche i mniej zdolne do utrzymania napięcia, co może objawiać się uczuciem luzu.
4. Starzenie się
Wraz z wiekiem w ciele kobiety zachodzą naturalne zmiany, które prowadzą do stopniowego spadku elastyczności i jędrności wszystkich tkanek, w tym ścian pochwy. Następuje stopniowe ścieńczenie, wysuszenie i zmniejszenie elastyczności ścian pochwy przyczyniając się do wiotkości pochwy.
Naturalny proces starzenia się obejmuje utratę napięcia mięśniowego. Organizm produkuje mniej elastyny i kolagenu, które są kluczowe dla wytrzymałości i elastyczności tkanek. Mięśnie podtrzymujące pochwę, zwłaszcza mięśnie dna miednicy, z czasem słabną. które wpływają na elastyczność i wytrzymałość tkanek. To osłabienie zmniejsza ogólne napięcie i podparcie kanału pochwy.
5. Choroby tkanki łącznej
Niektóre kobiety są genetycznie predysponowane do chorób tkanki łącznej, które mogą zwiększać ryzyko wiotkości pochwy. Zespół Ehlersa-Danlosa może predysponować kobiety do dysfunkcji dna miednicy, w tym do wiotkości pochwy. W takich warunkach tkanka łączna, która normalnie odpowiada za jędrność i wsparcie pochwy, może być nienaturalnie elastyczna lub krucha, co sprawia, że pochwa jest bardziej podatna na wiotkość, szczególnie po porodzie lub w wyniku innych czynników stresogennych.
6. Wypadanie narządów miednicy mniejszej
Wypadanie narządów miednicy mniejszej może wystąpić gdy osłabione są podtrzymujące je mięśnie dna miednicy. Sprzyjają temu: wielokrotne porody drogami natury, przewlekłe parcie (np. z powodu zaparć) lub podnoszenie ciężarów, które wywierają nadmierny nacisk na dno miednicy. Pęcherz moczowy, macica i odbytnica uciskają na kanał pochwy lub zstępują do jego wnętrza. Często uwypukleniem, ucisk na kanał pochwy lub opadnięcie tych narządów do pochwy powoduje odczuwanie w niej luzu.
7. Aktywność seksualna
Chociaż sama aktywność seksualna nie powoduje rozluźnienia pochwy, może ona przyczynić się do tymczasowego rozluźnienia lub rozciągnięcia tkanek pochwy podczas stosunku. Pochwa ma jednak niezwykłą zdolność powrotu do normalnego stanu po stosunku.
8. Czynniki związane ze stylem życia
Otyłość : Nadmierna masa ciała może wywierać dodatkowy nacisk na mięśnie i tkanki dna miednicy. Z czasem to dodatkowe obciążenie może osłabić te mięśnie i rozciągnąć ściany pochwy, prowadząc do uczucia luzu. Otyłość prowadzi do wzrostu ciśnienia wewnątrzbrzusznego, co powoduje stałe obciążenie dna miednicy. To ciągłe napięcie osłabia mięśnie i tkanki podtrzymujące pochwę, zwiększając ryzyko wystąpienia wiotkości pochwy.
Palenie tytoniu: Palenie wpływa na przepływ krwi i zdrowie tkanek, zmniejszając zdolność tkanek do regeneracji, co sprzyja wiotkości pochwy.
Przewlekłe obciążenie: Podnoszenie ciężarów, przewlekły kaszel lub zaparcia, mogą osłabiać mięśnie dna miednicy.
Jakie są objawy wiotkości pochwy?
Objawy wiotkości pochwy obejmują:
- Uczucie luzu w okolicy pochwy
- Zmniejszone doznania podczas stosunku płciowego
- Trudności w osiągnięciu orgazmu
- Jeśli nadal miesiączkujesz, możesz zauważyć, że tampony mają tendencję do wypadania.
- Nietrzymanie moczu. W ciężkich przypadkach nietrzymanie stolca.
- Jeśli nie podejmie się leczenia, może dojść do wypadania narządów miednicy mniejszej.
Jak można zdiagnozować wiotkość pochwy?
Diagnoza wiotkości pochwy obejmuje wywiad lekarski, badanie fizykalne, czasem dodatkowe badania diagnostyczne. Poniżej przedstawiono typowe etapy diagnozy wiotkości pochwy:
- Wywiad lekarski
Lekarz rozpocznie od zebrania szczegółowego wywiadu medycznego, który może obejmować:
Objawy : Omów wszelkie objawy, których doświadczasz, takie jak zmniejszone napięcie pochwy, nietrzymanie moczu lub dyskomfort.
Wywiad dotyczący porodu : zapytanie o liczbę porodów drogami natury, ewentualne komplikacje podczas porodu, masę urodzeniową dziecka/dzieci
Wywiad dotyczący menstruacji i ciąży: obejmuje informacje o ciąży, karmieniu piersią i okresie menopauzy.
Czynniki związane ze stylem życia : Zapytanie o palenie tytoniu, otyłość i przewlekłe zaparcia, które mogą przyczyniać się do dysfunkcji dna miednicy.
Kwestionariusze : Do oceny objawów związanych z wiotkością pochwy i dysfunkcją dna miednicy można stosować kwestionariusze.
- Badanie fizykalne
Przeprowadzone zostanie dokładne badanie fizykalne, które może obejmować:
Badanie miednicy : Lekarz zbada zewnętrzne i wewnętrzne struktury pochwy i dna miednicy. Może ocenić napięcie i siłę mięśni dna miednicy.
- Dodatkowe badania
W zależności od ustaleń z wywiadu i badania fizykalnego, mogą zostać zalecone dodatkowe badania:
USG miednicy : Badanie ultrasonograficzne można wykonać w celu uwidocznienia narządów miednicy mniejszej oraz oceny nieprawidłowości lub wypadania narządów.
Ocena mięśni dna miednicy : Niektórzy lekarze mogą przeprowadzać specjalistyczne testy, takie jak elektromiografia (EMG) lub dynamometria mięśni dna miednicy, aby zmierzyć siłę i funkcję mięśni.
Jeśli podejrzewasz u siebie luźność pochwy lub odczuwasz podobne objawy, skonsultuj się z lekarzem.
ConsensusMED to prowadzona od 1999 roku Clinica Zdrowia i Piękna oferująca. Mamy tysiące zadowolonych z usług pacjentek. Oferujemy nieinwazyjne metody regeneracji mięśni dna miednicy Emsella i Pelvic Trainer, rewitalizacji pochwy i zewnętrznych okolic intymnych ThermiVa, uroginekologię i ginekologię okresu menopauzy.
Umów się już dziś na wizytę z lekarzem ginekologiem aby ustalić postępowanie odpowiadające na Twoje potrzeby.
