Problem wiotkości pochwy dotyka wiele kobiet na całym świecie i może mieć wpływ na komfort fizyczny, satysfakcję seksualną i ogólną jakość życia. Pomimo skali problemu i jego zagrożenia, wiele kobiet szukając pomocy czuje się osamotnionych lub zawstydzonych, często znosząc objawy w milczeniu.
Czym jest wiotkość pochwy?
Wiotkość pochwy opisuje rozciągnięcie lub rozluźnienie jej ścian, co skutkuje zmniejszeniem jej napięcia. Charakteryzuje się ono uczuciem nadmiernej luźności pochwy, często związanym ze zmniejszonymi doznaniami seksualnymi podczas stosunku. Szacuje się, że schorzenie to dotyka od 24% do 38% kobiet, szczególnie młodszych, które rodziły drogami natury lub doświadczają objawów wypadania narządów miednicy mniejszej. Wg badań 28–40% kobiet zgłaszających się na leczenie do klinik uroginekologicznych doświadcza wiotkości pochwy w stopniu wpływającym na ich ogólne samopoczucie.
Jakie są przyczyny wiotkości pochwy?
Wiotkość pochwy może wynikać z wielu czynników, często powiązanych ze sobą. Poniżej przedstawiamy najczęstsze czynniki.
1. Porody drogami natury
Jedną z najczęstszych przyczyn wiotkości pochwy jest poród drogami natury, szczególnie w przypadku wielokrotnych porodów. Podczas porodu tkanki pochwy, mięśnie i otaczające je struktury ulegają znacznemu rozciągnięciu, aby umożliwić dziecku przejście przez kanał rodny. Chociaż są one stworzone do rozciągania, nie zawsze w pełni powracają do stanu sprzed ciąży a czasem tkanka łączna, która podtrzymuje pochwę ulega uszkodzeniu.
Ryzyko wiotkości pochwy jest większy gdy:
- mięśnie dna miednicy są osłabione,
- poród drogami natury odbywał się wielokrotnie
- dziecko ma większą masę urodzeniową
- podczas porodu nastąpiło nacięcie lub pęknięcie krocza.
2. Karmienie piersią
Podczas karmienia piersią podwyższony poziom prolaktyny hamuje produkcję estrogenów a to wpływa na zmniejszenie produkcji kolagenu i regeneracji tkanek. Ścianki pochwy stają się cieńsze, mniej elastyczne i bardziej podatne na suchość i zanik.
2. Menopauza i perimenopauza
Obniżenie poziomu estrogenów w okresie menopauzy i po niej może wpłynąć na integralność strukturalną ścian pochwy i mięśnie dna miednicy. Estrogen pomaga utrzymać grubość, elastyczność i nawilżenie ścian pochwy. Wraz ze spadkiem jego poziomu tkanki pochwy stają się cieńsze, bardziej suche i mniej elastyczne. To osłabienie tkanek pochwy, znane jako zanik pochwy, może przyczyniać się do uczucia wiotkości. Dodatkowo następuje postępujący z wiekiem spadek produkcji kolagenu widoczny jako zmniejszenie sprężystości pochwy.
4. Starzenie się
Naturalne zmiany postępujące z wiekiem powodują spadek elastyczności i jędrności wszystkich tkanek, w tym ścian pochwy oraz jej ścieńczenie, wiotkość i suchość. Obniżenie produkcji kolagenu i elastyny wpływa także na obniżenie napięcia, wytrzymałości i elastyczności mięśni dna miednicy, które stanowią podparcie kanału pochwy.
5. Choroby tkanki łącznej
Genetycznie choroby tkanki łącznej objawiające się jej zwiększoną elastycznością, jak Zespół Ehlersa-Danlosa, mogą zwiększać podatność na wiotkość pochwy i dysfunkcji dna miednicy szczególnie po porodzie.
6. Styl życia
Wielokrotne porody drogami natury, przewlekłe parcie (np. z powodu zaparć), kaszel, podnoszenie ciężarów czy nadwaga mogą osłabiać mięśnie dna miednicy. Może wystąpić wiotkość pochwy a w zaawansowanych postaciach dojść do ucisku na kanał pochwy przez pęcherz moczowy, macicę i odbytnicę a nawet do ich zstąpienia do wnętrza kanału pochwy a nawet do wypadania przez niego narządów miednicy mniejszej.
Jakie są objawy wiotkości pochwy?
Objawy towarzyszące wiotkości pochwy:
- Uczucie luzu w okolicy pochwy
- Zmniejszone doznania podczas stosunku płciowego
- Trudności w osiągnięciu orgazmu
- Jeśli nadal miesiączkujesz, możesz zauważyć, że tampony mają tendencję do wypadania.
- Nietrzymanie moczu. W ciężkich przypadkach nietrzymanie stolca.
- Jeśli nie podejmie się leczenia, może dojść do wypadania narządów miednicy mniejszej.
Jak zdiagnozować wiotkość pochwy?
Diagnoza wiotkości pochwy obejmuje wywiad lekarski, badanie fizykalne, czasem dodatkowe badania diagnostyczne.
Kroki diagnozy wiotkości pochwy:
- Wywiad lekarski z wykorzystaniem kwestionariusza
- ocena stopnia nasilenia objawów: wiotkość pochwy, nietrzymanie moczu lub dyskomfort
- ocena czynników predysponujących do wystąpienia wiotkości pochwy, jeżeli dotyczą pacjentki:
- liczba porodów drogami natury, komplikacje podczas porodu, masa urodzeniową dziecka/dzieci, przebieg ciąży, karmienie piersią
- przebieg menopauzy
- styl życia: palenie tytoniu, otyłość i przewlekłe zaparcia, uprawianie sportów, które mogą przyczyniać się do dysfunkcji dna miednicy.
- Badanie fizykalne oceniające zewnętrzne i wewnętrzne struktury pochwy oraz funkcje mięśni dna miednicy.
- Dodatkowe badania w zależności od wskazań: USG w celu oceny mięśni dna miednicy i położenia narządów, Pelvic Trainer w celu oceny funkcji mięśni dna miednicy.
Jak zapobiegać wiotkości pochwy?
Aby zapobiec wiotkości pochwy konieczny jest zdrowy styl życia i troska o zachowanie funkcji mięśni dna miednicy.
- Ćwiczenia mięśni dna miednicy. Ćwiczenia Kegla polegają na napinaniu i rozluźnianiu mięśni dna miednicy. Poprawa ich funkcji skutkuje silniejszym podtrzymywaniem przez nie narządów miednicy mniejszej, zwiększeniem napięcia pochwy, które jest zależne od otaczających ją mięśni, poprawie kontroli nad mikcją i defekacją.
- Utrzymanie prawidłowej masy ciała nie obciąża nadmiernie mięśni dna miednicy.
- Unikanie czynności zwiększających ciśnienie wewnątrzbrzuszne jak podnoszenie ciężkich przedmiotów czy nawet kichanie lub kaszlenie w niewłaściwy sposób oraz parcie przy wypróżnianiu lub oddawaniu moczu.
Jak nieinwazyjnie leczyć wiotkość pochwy?
Istnieje kilka sposobów leczenia. Wybór metody zależy m.in. od nasilenia objawów, indywidualnych uwarunkowań zdrowotnych i osobistych preferencji.
- Ćwiczenia mięśni dna miednicy zwane ćwiczeniami Kegla, mają na celu wzmocnienie mięśni, a dzięki temu poprawę ich napięcia i podparcia ścian pochwy, zmniejszenie objawów nietrzymania moczu i zwiększenie satysfakcji seksualnej.
- Zabiegi odmładzania pochwy falami radiowymi dostarcza energii cieplnej tkankom pochwy i jej okolic co stymuluje produkcję kolagenu i rewitalizację błony śluzowej pochwy. Tkanki obkurczają się a napięcie tkanek wzrasta. Poprawia się kontrola nad mikcją, zwiększa mikrokrążenie, nawilżenie i odczuwanie. Zabiegowi nie towarzyszy ból.
- Hormonalna terapia zastępcza (HTZ) i miejscowe leczenie estrogenem mają na celu uzupełnienie obniżonego poziomu estrogenu, który odgrywa kluczową rolę w utrzymaniu zdrowia i elastyczności tkanki pochwy. Leczenie może być doustne, w postaci plastrów lub żeli dopochwowych. Następuje poprawa nawilżenia, grubości i elastyczności tkanek oraz łagodzenie objawów jej zaniku pochwy, zwiększa się komfort kontaktów intymnych.
ConsensusMED to prowadzona od 1999 roku Clinica Zdrowia i Piękna oferująca. Mamy tysiące zadowolonych z usług pacjentek. Oferujemy nieinwazyjne metody regeneracji mięśni dna miednicy Emsella i Pelvic Trainer, rewitalizacji pochwy i zewnętrznych okolic intymnych ThermiVa, uroginekologię i ginekologię okresu menopauzy.
Umów się już dziś na wizytę z lekarzem ginekologiem aby ustalić postępowanie odpowiadające na Twoje potrzeby.
